عادات دهانی در بزرگسالان: جویدن ناخن، خوردن یخ، مکیدن لب؛ آسیبهایی که جدی گرفته نمیشوند!
وقتی صحبت از سلامت دهان و دندان میشود، اغلب ذهنها به سمت مسواک، نخ دندان، پوسیدگی یا جرمگیری میرود. اما عادتهای ناآگاهانهای وجود دارند که شاید ساده و بیضرر به نظر برسند، ولی در طول زمان میتوانند به دندانها و فک آسیبهای جدی وارد کنند. این رفتارها بهخصوص در بزرگسالان نادیده گرفته میشوند چون بیشترشان مزمن و ناخودآگاهاند.
✋ جویدن ناخن: دشمن آرام ولی خطرناک
بسیاری از افراد در لحظات استرس یا تمرکز، ناخنهایشان را میجوند. این عادت، علاوهبر انتقال باکتریهای زیر ناخن به دهان، میتواند باعث موارد زیر شود:
ترکهای ریز در مینای دندان
تغییر موقعیت دندانهای جلو، بهویژه در فک پایین
التهاب لثه به دلیل تماس مکرر و خراش سطحی
در افرادی که ارتودنسی انجام دادهاند، این عادت میتواند باعث شکست براکتها یا سیمها شود.
🧊 خوردن یخ: لذت خنک، آسیب گرم!
جویدن یخ یکی از عادتهای بهظاهر بیخطر اما بسیار آسیبزاست. با وجود اینکه یخ مادهای بدون قند است، سختی زیاد آن باعث:
ایجاد ترکهای مویی در دندان
لبپریدگی مینای دندان
حساس شدن دندانها نسبت به سرما و گرما
همچنین افرادی که عادت به خوردن یخ دارند، باید از نظر کمخونی (فقر آهن) بررسی شوند، چون این عادت میتواند نشانه پیکا (اشتیاق به خوردن مواد غیرغذایی) باشد.
👄 مکیدن لب و گاز گرفتن داخل گونه
این عادتها معمولاً در زمان استرس یا تمرکز بالا رخ میدهند و اگر مزمن شوند، میتوانند باعث موارد زیر شوند:
ایجاد زخمهای مزمن داخل دهان
تحریک بافت نرم و احتمال بروز ضایعات التهابی
تغییر ناگهانی در بایت یا تراز دندانها در بلندمدت
مکیدن لب پایین بهخصوص در کودکان یا نوجوانان در حال رشد، میتواند الگوی قرارگیری دندانها را تغییر دهد و موجب بازماندن دهان در حالت استراحت شود.
💬 ترک عادات ناخودآگاه؛ چگونه؟
نخستین قدم برای ترک این عادتها، آگاه شدن از زمان و شرایط بروز آنهاست. استفاده از روشهای کاهش استرس، ورزش، مدیتیشن و در مواردی استفاده از ابزارهایی مثل محافظ دندان شبانه یا لاکهای تلخ مخصوص ناخنجوها میتواند مؤثر باشد.
در بعضی موارد، مراجعه به دندانپزشک برای ارزیابی آسیبهای احتمالی و مشاوره تخصصی ضروری است.
✅ نتیجهگیری
رفتارهایی که شاید فقط چند ثانیه در روز زمان بگیرند، میتوانند در طول سالها به دندانها آسیبهای جبرانناپذیری وارد کنند. با کمی آگاهی، دقت و اصلاح عادتها، میتوان سلامت دهان را حفظ و از درمانهای پرهزینه آینده پیشگیری کرد.
