ارتباط داروهای ضدافسردگی با خشکی دهان و پوسیدگی دندان
داروهای ضدافسردگی در سالهای اخیر نقش بزرگی در درمان اختلالات روانی ایفا کردهاند و به بهبود کیفیت زندگی میلیونها نفر کمک کردهاند. با این حال، مانند بسیاری از داروها، این دسته دارویی نیز میتواند عوارض جانبی داشته باشد. یکی از رایجترین این عوارض که کمتر به آن توجه میشود، خشکی دهان (زروستومیا) است. این وضعیت میتواند پیامدهای قابلتوجهی برای سلامت دهان و دندان داشته باشد، بهویژه افزایش خطر پوسیدگی و بیماری لثه.
💊 چرا داروهای ضدافسردگی باعث خشکی دهان میشوند؟
بسیاری از داروهای ضدافسردگی از جمله گروههای SSRI (مثل فلوکستین، سرترالین)، TCA (مثل آمیتریپتیلین) و حتی برخی داروهای ضداضطراب، با کاهش ترشح بزاق از غدد بزاقی عمل میکنند. بزاق نقش بسیار مهمی در محافظت از دندانها دارد:
شستن ذرات غذا و باکتریها
خنثیسازی اسیدهای موجود در دهان
کمک به بازسازی مینای دندان
وقتی بزاق کاهش پیدا کند، محیط دهان خشک، اسیدی و مستعد پوسیدگی و التهاب میشود.
🦷 خشکی دهان، آغازگر زنجیرهای از مشکلات
برخی از پیامدهای شایع خشکی دهان شامل موارد زیر است:
افزایش سریع پوسیدگی دندان حتی در افراد با سابقه بهداشت خوب
بوی بد دهان مزمن به دلیل تجزیه مواد غذایی توسط باکتریها
التهاب یا عفونت لثه و زبان
احساس سوزش یا ناراحتی در دهان
در موارد شدید، حتی صحبت کردن و بلعیدن نیز برای بیمار دشوار میشود.
🛡️ چگونه از دندانها در برابر عوارض دارویی محافظت کنیم؟
برای افرادی که نیاز به مصرف داروهای ضدافسردگی دارند، حذف دارو گزینه مناسبی نیست. اما با رعایت برخی نکات ساده میتوان از اثرات منفی آنها کاست:
افزایش مصرف آب در طول روز، بهویژه جرعهجرعه نوشیدن
استفاده از دهانشویههای بدون الکل و مرطوبکنندههای مخصوص دهان
جویدن آدامس بدون قند یا قرصهای محرک بزاق
فلورایدتراپی موضعی یا استفاده از خمیر دندانهای حاوی فلوراید بالا
معاینات منظم دندانپزشکی برای کنترل و پیشگیری زودهنگام پوسیدگی
اگر خشکی دهان شدید باشد، گاهی ممکن است دندانپزشک با پزشک معالج هماهنگ کرده و پیشنهاد تغییر نوع دارو را مطرح کند.
✅ نتیجهگیری
مصرف داروهای ضدافسردگی، هرچند ضروری، ممکن است تأثیرات نامطلوبی بر سلامت دهان داشته باشد. آگاهی از این موضوع و اجرای اقدامات پیشگیرانه، میتواند به حفظ سلامت دندانها در طول درمانهای روانپزشکی کمک کند. همکاری نزدیک بین دندانپزشک و روانپزشک در این موارد، کلید محافظت از لبخند بیماران است.
